มีวิธีคิดขั้นคู่ให้เร็วและง่ายไหมครับ ?

[ampmie152]

วันนี้ผมอ่านหนังสือเกี่ยวกับทฤษฎีดนตรี เรื่องของ ขั้นคู่
อ่านแล้วก็พอเข้าใจครับ แต่ว่าใช้เวลานานในการจะคิดว่าขั้นคู่นี้คือ คู่ที่เท่าไหร่ คู่แบบไหน

อย่างเช่น Db F#
ก็พอรู้ว่าเป็นคู่ที่ 3 เพราะ นับจาก D E F โดยไม่ต้องสนใจเครื่องหมาย
แต่พอจะให้บอกว่าเป็น minor major perfect dimnished augmented
ผมก็จะต้องมานั่งนับ semitones เอา
ซึ่งบางทีก็นับขาดบ้าง เกินบ้าง ยิ่งเจอเครื่องหมายเข้าไปอีกก็เลยใช้เวลาคิดนานมาก

พี่ๆพอจะมีวิธีมอง และคิดขั้นคู่ให้ออกแบบง่ายๆไหมครับ ?

ขอบคุณครับ.

[Dolce Vita]

รอฟังด้วยค่ะ

[Tula]

ท่อง major scale ใ้ห้ได้ให้ครบทุกคีย์ก่อนครับ
แล้วก็จำว่า
คู่ที่เป็นประเภท major คือ 2, 3, 6, 7
คู่ที่เป็นประเภท perfect คือ 1, 4, 5, 8


ถ้าจากตัวอย่าง ก็คีย์ Db เป็นคีย์ 5 flat มี Db Eb F Gb Ab Bb C

เพราะฉะนั้นคู่สามเมเจอร์มันคือ F

ทีนี้ก็มาจำอันนี้ครับ..

diminished(d) <- minor(m) <- major(M) -> augmented(A)
diminished(d) <- perfect(P) -> augmented(A)

เวลาใช้ให้เริ่มจาก Major หรือ Perfect เท่านั้นนะครับ (หาขั้นคู่ basic มันซะก่อน)


แต่จากโจทย์คือ F# ดังนั้นมันสูงกว่าขั้นคู่ major ครึ่งเสียง
ดังนั้น Db กับ F# มันจึงเป็นขั้นคู A3 หรือเรียกว่า Augmented 3rd ครับ

[azusa]

มองจากบรรทัด 5 เส้นครับ หากอยู่บนเส้นหรือระหว่างเส้นเหมือนกันจะเป็น คู่ 3 หรือ 5, 7, ....
ยกเว้นแต่เสียงที่เรียกได้สองอย่าง แบบตัวอย่างที่คุณยกมา
Db - F# (C#-F# หรือ Db-Gb) = perfect fourth ครับ

Augmented 3rd ซึ่งขาไม่เรียกกัน = Perfect 4th
จาก C - F = p. 4th

[dannyboy]

ในกรณีขั้นคู่ไกล ๆ อาจารย์ผมบอกว่า ให้กลับ มาเป็นคู่ใกล้แทน

โดย Major 6th กลับแล้วจะได้ Minor 3rd
และ Minor 6th กลับแล้วจะได้ Major 3rd

Minor 7th กลับแล้วได้ Major 2nd
Major 7th กลับแล้วได้ Minor 2nr

คือ 3 คู่กับ 6 แล้วเปลี่ยน Major <-> Minor
2 คู่กับ 7 แล้วเปลี่ยน Minor <-> Major

(เอาแค่ 4 อย่างก่อน เด๋วนึกได้จะมาบอกอีกครับ)

Ex.1 เร - ซีb อาจจะไกลไป คิดยาก
ให้กลับมาคิดเป็น; ซีb - เร ------> Major 3rd
เพราะฉะนั้น คู่กลับ; เร - ซีb = Minor 6th


Ex.2 ฟา# - มี
ให้กลับ คิดเป็น; มี - ฟา# แทน ---> Major 2nd
ดังนั้นคู่กลับของมัน; ฟา# - มี = Minor 7th


---------

ในกรณีที่คุณบอก จะให้คิดง่าย ทำเครื่องหมายให้เหมือนกันก่อนครับ
เป็น sharp ก็ sharp ทั้งคู่ เป็น flat ก็ flat ทั้งคู่

เรb - ฟา# -----> อาจมองเป็น โด# - ฟา#
หรือ เรb - ซอลb

อย่างงี้ก็ง่ายใช่ไหมครับ โด - ฟา ----> Perfect 4th
หรือมองเป็น เร - ซอล -----> ก็ Perfect 4th เช่นกัน

------
เพิ่มเติม

(Wed-5-Aug-2009 04:16)Tula Wrote:  แต่จากโจทย์คือ F# ดังนั้นมันสูงกว่าขั้นคู่ major ครึ่งเสียง
ดังนั้น Db กับ F# มันจึงเป็นขั้นคู A3 หรือเรียกว่า Augmented 3rd ครับ

(Wed-5-Aug-2009 05:17)azusa Wrote:  Augmented 3rd ซึ่งขาไม่เรียกกัน = Perfect 4th
จาก C - F = p. 4th

ถูกครับ ถ้าในกรณีตอบสอบเกรดสูง ๆ ต้องตอบว่า Augmented 3rd
แม้ Augmented 3rd จะมีความหมายเหมือน Perfect 4th
แต่ในโจทย์ โน้ตเป็น เร - ฟา = คู่ 3 ดังนั้นต้องตอบเป็นคู่ 3 แทนครับ
(ตอบว่า Perfect 4th อาจจะได้คะแนนไม่เต็ม ถ้าเจออาจารย์อิงทฤษฎีจัด ๆ)

แต่เบื้องต้น (เอาแบบง่าย ๆ) ให้เข้าใจก่อนว่ามันเหมือนกันไปเลยครับ

[t.jueng]

มันมาจากบรรทัด 5 เส้นแบบทั่นอาว่าครับ

ซึ่งโน้ต Db กับ C# เวลาเขียนลงบรรทัด 5 เส้น มันจะเขียนคนละที่นะครับ
ดังนั้นขั้นคู่ระหว่าง C#-F กับ Db-F มันก็จะคนละตัวกัน ทั้งๆที่มันเสียงเหมือนกัน

คือ C#-F จะเป็คู่ 4dimminish แต่ Db-F จะเป็คู่ 3Augmented ทั้งๆที่มันห่าง 4 semitone เท่ากัน
ส่วนวิธีคิดก็แบบที่ทำๆอยู่อ่ะแหละครับแน่นอนสุด ฝึกใช้บ่อยๆก็ไวเองครับ

และเท่าๆที่เห็น เขาก็จะไม่ค่อยเขียน ทั้งทางชาร์ฟและทางแฟลท ในkey sigature อันเดียวกัน
ถ้าหัวทางใหน ข้างในมันก็จะเป็นทางนั้นครับ
ดังนั้ขั้นคู่ที่มันมีทั้งชาร์ฟและแฟลท หรือห่างทะลุ augmented อย่างAb-D# มันจึงไม่ได้เห็นกันเท่าไหร่ครับ
(ถ้าเห็นก็ไปด่าคนเขียนเอาครับ)

[pt]

สรุปว่าผมคิดถูกแล้วที่ไม่ค่อยได้เข้ามาอ่านห้องนี้ เหมือนภาษามนุษย์ต่างดาวเลย

โอยยยยยยย.....เมา


* pt เดินโซเซจากไปด้วยความมึนตึ้บ

[Dolce Vita]

มาเสริมค่ะ (ไม่ทราบว่าช่วยมั้ยน่ะคะ)

คือ มีสองทางเลือกในการคิดนะคะ

1. ให้เรากำหนดตัวหลักไปเลยค่ะว่ามันเป็น Major เช่น
โจทย์บอกว่า ระยะทางintervalจาก Db -> F#
ก็ให้คิดว่า Db นั้น อยู่ในkey Db major
ดังนั้น ในkeyของ Db major จะประกอบไปด้วย Db Eb F Gb Ab Bb C Db
(ถ้านึกไม่ออกนะคะ ลองนึกถึงสูตร tetrachord ที่เป็น W / W / H / W / W / W / H )
นึกออกป่าวเอ่ย
เพราะฉะนั้น จากช่วงของ Db -> F ธรรมดาเนี่ยค่ะ มันไม่ได้ติด # หรือ b
ถ้าให้คิดก็จะได้เป็นทาง major เพราะว่า ตาม key signature ของ Db major
จะประกอบไปด้วย 5b คือ Bb Db Ab Db และ Gb

ดังนั้น F เป็นสิ่งประหลาดที่มาติด # เราก็ดูจากระยะทางค่ะว่า มัน กว้าง ขึ้น หรือ ลด ลง
จากโจทย์ Db -> F#

F ติดเครื่องหมาย # ทำให้ระยะทาง กว้าง ขึ้น เมื่อ เราทราบว่า interval(ขั้นคู่) เท่าไหร่
แต่ไม่ทราบว่า มันจะเป็นmajor minor perfect augmented หรือ diminished นั้น
ให้สังเกตค่ะจากที่คุณ Tula บอกน่ะคะว่า

ให้เรา ตั้งว่า เรามี majorในขั้นคู่ที่ 2 / 3 / 6 / 7 ถ้า แคบลงหรือลดลง จาก major จะลดเป็น minor
และถ้าจาก minor ลดเสียงลงไปอีก จะเป็น diminished ในทางกลับกันค่ะ ถ้าmajor กว้างขึ้น ก็จะเป็น augmentedค่ะ

ตามตัวอย่างค่ะ

Diminished / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / Augmented
-----------------------------------------------
-----<---minor--<---->--major--->--------

----------------------------------------------
----- < ------ perfect ------ > ---------


แต่ถ้าขั้นคู่นั้นเป็น คู่ที่ 4 / 5 / 8 เราต้องกำหนดให้เป็น perfect แทน majorค่ะ (เพราะในทางทฤษฎี กำหนดมาน่ะค่ะ)
ดังนั้น ถ้า perfect ลดลง จะเป็น diminished ทันทีค่ะ แต่ว่า ถ้า กว้างขึ้นหรือ เพิ่มขึ้น จะเป็น augmented ค่ะ

2.ถ้าเราไม่ทราบจริงๆหรือจำไม่ได้ว่า Db major มี key signatureอะไรบ้าง ก็ไม่ต้องกังวลค่ะ
อย่างน้อยเราก็จำ D major ได้ว่า มี key signature อยู่ 2 # คือ F# และ C#
ดังนั้น ก็คิดคล้ายๆอย่างแรกค่ะ D major นั้นมี 2 #
จากโจทย์ Db --> F#

step1.. D --> F เป็นขั้นคู่ 3
step2.. D --> F# เป็น major 3rd (เพราะD major ประกอบด้วย F# และ C#)
step3.. Db --> F# (จาก D กว้างขึ้น half tone)ให้ดูภาพประกอบด้วยค่ะ (ตามรูปตัวอย่างข้างบนน่ะคะ)
ดังนั้น จากmajor 3rd ----> กว้างขึ้น -----> จึงเป็น Augmented 3rd ค่ะ

ไม่ทราบว่าจะช่วยอะไรได้มั้ยนะคะ
รอท่านอื่นมาตอบด้วยก็ได้ค่ะ ฮี่ๆๆ

[Muzik-Bank]

เดี๋็ยวคืนนี้มาตอบ อิอิ (แอบเข้ามาอ่านเวลางาน ตอบยาวมะได้)

[dannyboy]

(Wed-5-Aug-2009 06:05)t.jueng Wrote:  แต่เท่าๆที่เห็น เขาก็จะไม่ค่อยเขียน ทั้งทางชาร์ฟและทางแฟลท ในkey sigature อันเดียวกัน
ถ้าหัวทางใหน ข้างในมันก็จะเป็นทางนั้นครับ
ดังนั้ขั้นคู่ที่มันมีทั้งชาร์ฟและแฟลท หรือห่างทะลุ augmented อย่างAb-D# มันจึงไม่ได้เห็นกันเท่าไหร่ครับ
(ถ้าเห็นก็ไปด่าคนเขียนเอาครับ)

พบเห็นได้ทั่วไปนะครับ เช่น

เพลงนั้นเป็นคีย์ Dm แล้วมีห้องที่เป็นคอร์ด A7

Key Signature ให้ติด ซีb
แต่คอร์ดบอกให้ติด โด#

คู่ ซีb - โด# ---> 2 Aug. อิอิ


(ช่วงนี้อยากปั่นบอร์ด)

-------------
มาพ่นต่อ

มีกรณีที่ทำให้คิด (ค่อนข้าง) ยาก กว่านั้นอีกครับ
(ความจริงมันไม่ยากเลย แต่คนเขียนมันเขียนให้ยากไปเอง)

เช่น คีย์ติด 6 sharp (คีย์ D# minor) --> เป็น relative key กับคีย์ F# major

ตามหลักการเขียน flat-sharp จะมีอยู่ว่า
- เขียนตามคีย์เป็นหลัก ถ้าคีย์เป็นทาง sharp ก็เน้นเขียนทาง sharp ไว้ก่อน
- เขียนให้ใช้เครื่องหมายน้อยที่สุด ถ้าตัวต่อไปต้องมายกเลิกเครื่องหมายของตัวก่อนหน้า ก็หลีกเลี่ยงเสีย (เช่น เขียน เรb มี ไม่เขียน มีb มีnatural)

กรณีที่โน้ตมาเป็นอย่างนี้


ก็ต้องเขียนเป็น ฟา double sharp แทนครับ ไม่เขียน ซอล natural เพราะตัวถัดไปเป็นซอล ทำให้ต้องใช้เครื่องหมายมากเกินความจำเป็น

ถามคู่; โด# - ฟา doublesharp???????
ถ้า; โด# - ฟา# เป็น Perfect 4th

ดังนั้น; โด# - ฟา doublesharp เป็น Augmented 4th ครับ