สำหรับคนไม่เเ่น่ใจsus4 กับ add9

[maicoke]

susแปลว่า เปลี่ยนตัว3เป็นตัวที่นั้นๆ addเเปลว่า เพิ่มเข้าไปนะครับ ก็เเบ่งๆความรู้ ไม่มีอะไร พอดีมีโอกาศเรียนมาครับ

[kijjaz]

เพิ่มเติมให้
หลักๆคำอธิบาย คอร์ด sus (suspended chord)
คือทำไมถึงใช้คำว่า suspended chord ทั้งๆที่ suspend ไม่ได้แปลเกี่ยวกับการ เปลี่ยน 3 เป็น 2 หรือ 4 เลย
suspend ในที่นี้ความหมายเหมือนกับ .. ค้างไว้ก่อน ..
จริงๆแล้วมีที่มาจากพวกลักษณะการประสานเสียงคอร์ดตั้งแต่ยุค บาโรค

หลายๆ chord progression ที่บางที เขาไม่อยากจะรีบ resolve โน้ตบางโน้ตทันที
เขาก็ทำการ ค้าง โน้ตบางโน้ตไว้ ก่อนที่จะ resolve

เช่น G7 --> C
ถ้า resolve ทันที ก็คือเล่น G D B F --> C
แต่ถ้าเกิด ผู้แต่ง ต้องการค้างเสียง F ไว้ ไม่รีบลง E ก็จะกลายเป็น

G B D F --> C F G --> C E G
อันนี้จะเห็นขั้นตอนการใช้ suspended 4th
สิ่งที่ "ค้าง" ไว้ คือ F ซึ่งเป็น 4th ของ C ก็เลยเรียกว่า suspended 4th

ยกตัวอย่างอีกกรณี G7 --> Cm
G B D F --> C Eb G
อยากจะค้าง D ก่อนที่จะไหลเข้า Eb กลายเป็น
G B D F --> C D G --> C Eb G

อันนี้จะเป็นเคสแบบที่เราได้ยินจากพวกเพลงยุค บาโรค
แต่ว่า เราอาจจะเอาวิธีการนี้มาใช้กับคอร์ดได้หลากหลายขึ้น
เช่น ii7 --> V7 อย่าง
Dm7 --> G7
D F A C --> G B D F
อยากค้าง C ไว้ ก็กลายเป็น
D F A C --> G C D F --> G B D F
ก็กลายเป็นคอร์ด Dm7 --> G7sus4 --> G7 ในแบบที่พวกเราเคยได้ยินกัน

มาในสมัยหลังๆ บ่อยครั้งก็ไม่เห็นว่า ต้อง resolve ลงเป็น G7
เพราะว่าคอร์ดพวก sus เนี่ย มันมีลักษณะเสียงที่อยู่ได้ด้วยตัวของมันเอง
ไม่ได้กดดันคนฟังถึงขนาดนั้น

บางที ก็เขียนย่อแค่ sus โดยหมายถึง sus4 เพราะคอร์ด sus4 พบเห็นได้มากกว่า

[Tula]

very visit เหมือนเดิมนะ....

ว่าแต่ว่า sus4 กับ add9 ที่เจ้าของกระทู้ว่าเนี่ย...ไม่ได้เกี่ยวกันเลยนะครับ

sus4 = 1 4 5
sus2 = 1 2 5

add9 = 1 3 5 9(ซึ่งก็คือ 2)

ส่วนมากตามหนังสือเพลงจะเขียนมั่วๆ สลับกันไปมาระหว่าง add9 กับ sus2 ครับ
ความแตกต่างก็คือ add9 จะมีตัว 3 ด้วย แต่ sus2 ไม่มีนะครับ


แถมอีกคอร์ดที่ชอบแกะกันผิดๆ เช่นคอร์ด F/G (อ่านว่า F ออน G) ก็มักจะแกะกันเป็น G7sus4
ซึ่งจริงๆ แล้วมันไม่ใช่นะครับ เพราะมันมีโน้ต G F A C

ซึ่งถ้าคิดตัว G เป็นเบส ก็จะได้ว่ามี 1(G), 4©, b7(F), 9(A)
คอร์ดนี้ถ้าจะคิดว่ามีตัว 5 อยู่ด้วยแต่ละไว้ ก็จะเรียกว่าคอร์ด G9sus4 ครับ...ซึ่งเข้าใจยากกว่า F/G เยอะเลย

เจอในเพลง R&B,Fusion เยอะมากครับ สมัยนี้ก็เจอได้ในเพลงป๊อปไทยๆ บ่อยขึ้นมากครับ..

[dannyboy]

สำหรับคอร์ด 9 (ที่ไม่ใช่ add9)

คุ้น ๆ เหมือนว่าตำรา Jazz บางเล่ม เน้นว่าให้เขียน Cmaj9 เพื่อแสดงว่า ประกอบด้วย 1 3 5 7 9 (7 ไม่ติด flat)
ดังนั้น ถ้าเจอคอร์ด C9 โดด ๆ นี่ ผมเข้าใจว่า หมายถึง dominant 9 ถูกไหมครับ (1 3 5 b7 9)

- คอร์ดที่ท่าน Tula บอกนี่ วง T-Square ใช้บ่อยมากครับ ทั้ง F/G G/F C/D Dm/C เวลาแกะที หูอื้อกันเลยทีเดียว

[kijjaz]

dannyboy: " .. ถ้าเจอคอร์ด C9 โดด ๆ นี่ ผมเข้าใจว่า หมายถึง dominant 9 ถูกไหมครับ (1 3 5 b7 9) .. "

kijjaz: อ้อ ใช่ครับ เป็นรูปแบบของ C dominant 7
จะว่าไปก็คือ C7 add 9 หรือ C7(9) นี่แหละ เจ้า C9 นี่

C9 = C7 add 9 หรือ C7(9) = C E (G) Bb D
Cmaj9 = Cmaj7 add 9 หรือ Cmaj7(9) = C E (G) B D
Cm9 = Cm7 add 9 หรือ Cm7(9) = C Eb (G) Bb D

เป็นรูปแบบเดียวกันเลย

จริงๆใช้แบบนี้กับเลขอื่นๆก็ได้นะเช่น

C13 = C7 add 13, 9 เอ่อ ปกติชอบเขียนแบบ ( ) แล้ว 13 อยู่บน 9 อยู่ล่าง = C E (G) Bb D A
Cmaj13 = Cmaj7 add 13, 9 = C E (G) B D A
Cm13 = Cm7 add 13, 9 = C Eb (G) Bb D A

นี่รวมไปถึงรูปแบบแบบนี้ก็ได้ เช่น Cm maj7
Cm maj9 = Cm maj7 add 9 = C Eb (G) B D
Cm maj13 = Cm maj7 add 13, 9 = C Eb (G) B D A

ส่วนพวก 11 คิดเหมือนกัน แค่ถ้าเป็นฟอร์มที่เป็น major / dominant ให้ตัด 3 ทิ้ง เหลือแต่ 11, 9

[dannyboy]

เพิ่มเติมข้อมูลครับ

kijjaz: "ส่วนพวก 11 คิดเหมือนกัน แค่ถ้าเป็นฟอร์มที่เป็น major / dominant ให้ตัด 3 ทิ้ง เหลือแต่ 11, 9 "

dannyboy: "เหตุผลที่ต้องตัด 3 ทิ้ง ก็เพราะว่า......

การสร้างคอร์ดที่มี tension มาก ๆ เค้าไม่นิยมให้มี คู่ 9 minor (คู่ที่ระยะห่างเท่ากับ จากโดต่ำ ถึงเรb สูง) อยู่ในคอร์ด
เพราะมันจะกัด เกินไป
ดังนั้น หากสมมุติเราคิดคอร์ด Cmaj9 = โด มี ซอล ซี เร (เช็คดูทุกตัว ไม่มีตัวไหนห่างกันเป็นคู่ 9 minor)
แต่ถ้า add ต่อไป Cmaj11 = โด มี ซอล ซี เร ฟา (จะเห็นว่า ฟา มันไปชนกับมีต่ำ เป็นคู่ 9 minor พอดิบพอดี)
ในทำนองเดียวกับ Cdominant11 ฟา จะชน มี
ตรงนี้มันจะกัดเกินไปครับ จึงไม่ใช้กัน

สำหรับคอร์ด Cm11 ใช้ได้ เพราะว่า = โด มีb ซอล ซีb เร ฟา (ฟา กับ มีb เป็นคู่ 9 major ครับ)

ทางแก้คือ เค้านิยมใช้คอร์ด #11 แทนครับ = โด มี ซอล ซี เร ฟา# เสียงจะดีกว่า


จากหลักการนี้
เช่นเดียวกัน เราจะไม่จบเพลง (ที่โน้ต melody ลงตัวโด ด้วยคอร์ด Cmaj7 ครับ) เพราะคอร์ดนี้มีตัว ซี (ผมชอบเรียก ที ว่า ซี อ่าา) อยู่ในคอร์ด บางครั้งมันอาจไปกัดกับ melody ข้างบนได้ เกิดคู่ 9 minor ขึ้น
ทางแก้คือ เลี่ยงใช้เป็นคอร์ด sixth แทนครับ อาจจะเป็น C6(add9)

(อ้างอิงจาก Jazz Theory, โดย Hiroaki Honshuku ครับ)


แต่หากฟังเพลงของ Schoenberg จะเห็นคู่ 9 minor อยู่แทบตลอดเพลง คือ เขาจงใจให้เป็นอย่างนั้นครับ ฟังแล้วก็อึดอัด สุด ๆ ทั้งเพลง ไม่คลายไปหาคอร์ดไหนเลย

[kijjaz]

จริงๆแล้วก็มีทางออกสำหรับคอร์ด maj11 เหมือนกัน
แต่ว่า มักจะไม่เรียกว่าคอร์ด maj11

เช่น Cmaj11 ถ้าเอาตามชื่อ ก็น่าจะเป็น C E (G) B D F
ถ้าไม่มองเป็นคอร์ด Cmaj11
ก็มองในมุมมองของ โหมด C ionian แทน
อาจจะเคยเห็นในชื่อของ Cmaj9 add4
คือแทนที่จะคิดว่าเป็น 11 ซึ่งดูว่าอยู่ octave สูง
ก็ให้มายัดอยู่ตรงที่ต่ำแทน

วิธีการประสานเสียง voicing จะสามารถแก้ปัญหาได้
โดยแทนที่จะกลายเป็นการเกิดคู่ 9 minor หรือ 2 minor
ก็ทำให้เกิดเป็น คู่ 7 major แทน - ดังนี้

C E (G) B D F <-- E กับ F เกิด คู่ 9 minor
C E F (G) B D <-- E กับ F เกิด คู่ 2 minor

แก้ปัญหา:
เอา F ลงข้างล่าง, E ขึ้นข้างบน
C F (G) B D E <-- F กับ E เกิดคู่ 7 major
ความกัดจะเปลี่ยนไปเป็นที่คู่ F - B = คู่ tritone แทน
แต่รูปแบบของการประสานเสียงแบบนี้ จะมีลักษณะเฉพาะอย่างหนึ่งคือ ประกอบด้วยคู่ 4 ต่อๆกัน
C - F - B - E (คู่ 4 Perfect - 4 Diminished - 4 Perfect)
ซึ่งช่วยให้โดยรวมฟังกลมกลืนขึ้น

แต่ถ้ามองคอร์ดนี้โดยพยายามคิดว่า เป็นคอร์ด triad อะไร
จะเห็นว่า โทนมันออกไปทาง F มากกว่า
คือ ทำให้คิดถึงคอร์ด Fmaj7(13 #11) on C มากกว่าจะเป็น C..
ถ้าเป็น C ก็เรียกรวมๆเป็น C ionian ได้เลย (เพราะทั้ง E, F, B เป็นกลิ่นสำคัญของ C ionian)

[maicoke]

ครับต้องasus4กับadd11เนอะ ตั้งผิด ขออภัยครับ

[kijjaz]

อ่าวเหรอ!

[dannyboy]

อ่ า ว เ ห ร อ ! !