ถามเรื่องการสร้างเมโลดี้จากเสกลครับ พี่ๆ เข้ามาเยอะๆน่ะครับ;

[bankarsenal;]

PostPosted: Fri 9 Sep 2005 10:47

มาอีกแล้วครับ ขอบคุณทุกท่านที่เข้ามาช่วยตอบกระทู้ผมเสมอ
ก็ได้ความรู้ไม่น้อยทีเดียว แม้จะไม่เข้าใจทั้งหมด แต่ก็เอาไปหาข้อมูล
ต่อยอดเพิ่มเติมได้ ต้องขอขอบคุณไว้ตรงนี้ครับ
(แต่ก็ยอมรับว่ามีความรู้มากกว่าแต่ก่อนเยอะ)

ปัญหาวันนี้มีดังนี้ครับ

สมมติผมจะคิดลูกโซโล่ (เรียกไม่ถูก ไม่รู้ว่าเรียกโซโลหรือเมโลดี้)
โดย ผมจะให้มันอยู่ใน key c ครับ โดยมีทางเดินคอร์ดไว้แล้ว และจะใส่
เมโลดี้ลงไป ดัง 4 ห้องข้างล่างครับ

C_________| Am________| Dm__________| G7__________

ที่ผมอยากรู้คือ

1. ผมอยากรู้ว่าผมเข้าใจถูกไหม คือ ผมต้องใช้โน๊ตจากเสกล c major
ในการสร้างเมโลดี้ ใช่ไหมครับ อันได้แก่
C D E F G A B C

2. ผมงงตรงนี้ครับ คือ ห้องแรก มันคอร์ด C ก็น่าจะใช้โน๊ตในสเกล C อยู่แล้ว
ใช่ไหมครับ แต่ห้องที่ 2 มันเป็นคอร์ด A minor ทีนี้ล่ะครับ ผมงงว่า จะใช้โน๊ต
ในเสกล C หรือ ต้องใช้โน๊ตในสเกล A minor(แต่อันนี้เข้าใจว่าโนตเหมือนกัน
หมดเพราะสองเสกลนี้มันกลับกัน) ครับ
ทีนี้แล้วห้อง 3 ละครับ dm ผมต้องใช้โน๊ต จากเสกล c major หรือ จากเสกล
d minor ครับ งงตรงนี้แหล่ะครับ หรือว่า ใช้โน๊ตในเสกล c major ไปได้
ทั้ง 4 ห้องเลยครับ

3. ผมอยากรู้ว่าการแต่งเมโลดี้ใน 4 ห้องนี้ นอกจากโน๊ตในเสกล C แล้ว
ยังเอาโน๊ตตัวอื่นๆ ที่ไม่ได้อยู่ในเสกลพวกนี้ มาใช้ได้ไหมครับ(ก็น่าจะได้อ่ะ
น่ะ ถามโง่ๆประจำ) แล้วผมอยากรู้ว่ามันมีหลักยังไงครับ ที่จะนำโน๊ตนอก
เสกลมาใช้ เพราะบางโน๊ตใช้แล้วเสียงจะแปร่งครับ บางโน๊ตก็ฟังได้
เลยอยากรู้ว่ามันมีหลัก หรือ มีทฤษฏีเกี่ยวกับเรื่องพวกนี้ไหมครับ

ปล ช่วงนี้ตั้งกระทู้เยอะครับ และคงจะมีตามมาอีกเรื่อยๆครับ ช่วงนี้ค่อนข้าง
ว่าง เลยได้มาศึกษากีตาร์แบบจริงๆจังๆ ไม่ใช่เล่นก๊องแก๊งไปวันๆ(เปิดหนังสือ
เพลง ตีคอร์ด -_-)
แต่ถ้าทางเว็บมาสเตอร์ เห็นว่ากระทู้มันเยอะเกิน ก็
เชิญลบได้น่ะครับ ไม่ว่ากัน แต่อย่าเพิ่งลบกระทู้นี้น่ะ อิอิ

[Triple XXX;]

PostPosted: Fri 9 Sep 2005 16:24

คร่าวๆ ก็เล่น #11 กับ Cmaj7 ได้ บ้าง แล้วก็ พวก altered tension ทั้งหลายก็ ใส่ ได้กับ G7
หรือ ถ้าคิดเป็น สเกล ก็ อาจใช้ Melodic minor , Symmetric ,Whole tone, ทั้งนี้ ขึ้นกับความ
เหมาะสม กับ เพลง ด้วยครับ

[TheChat;]

PostPosted: Fri 9 Sep 2005 17:22

อ่ะ ครับ ช่วยสนับสนุนตัวอย่าง 1 ตัวอย่าง

[kijjaz;]

PostPosted: Fri 9 Sep 2005 23:54

นอกเหนือจากกระทู้ดังกล่าวแล้ว
ก็ขอเล่า สั้นๆ สำหรับคำถาม ด้วยนะครับ

C | Am | Dm | G

ถ้าคิดอย่าง popๆ หน่อยก็คือ เราบอกว่า นี่ อยู่ในคีย์ C major
ดังนั้น หลักๆแล้ว โน้ตที่ใช้คือ C D E F G A B C (สำหรับคอร์ดทั้งหมด)
คอร์ดทั้งหมดนี้ ไม่ได้ใช้โน้ต นอกเหนือจาก C major scale เลย
ดังนั้น ทั้ง 4 คอร์ดนี้ เราสามารถนำเอา โน้ตต่างๆจาก C major scale มาประกอบกันได้เลยครับ

คราวนี้ มีอีกคำถามหนึ่ง ว่า ถ้าเราคิดว่า จะเริ่มจาก A.. หรือ D หรือ G
มันจะเป็น scale อะไร
งั้นลองยึด ตรง โน้ตที่ใช้คือ C D E F G A B C
ดังนั้น ถ้าเริ่มจาก A จะเป็น A B C D E F G A หรือ A natural minor หรือ A minor ธรรมดา ที่เรารู้จัก
ส่วนตรง Dm ก็คือ D E F G A B C D จะเห็นว่า ถ้าเราคิดตามนี้ ตรงนี้ จะไม่ใช่เสกล D minor ซะแล้ว
เพราะ D natural minor คือ D E F G A Bb C D

แล้วมันคืออะไรล่ะ มันก็คือเสกล D dorian ดี ดอเรียน นะครับ

ส่วนที่ G นี่มีโน้ต G A B C D E F G ก็คือเสกล G mixolydian จี มิกโซลีเดียน
- - -

ถ้ามองจากมุมมองว่า ใช้ C major scale หมด ก็ได้
ถ้ามอง จากมุมมองว่า ใช้ mode ต่างๆ ที่เปลี่ยนไป ก็ได้
แต่วิธีหลัง จะยังไม่ค่อยเป็นที่นิยม กับคอร์ดที่ฟังออกง่ายขนาดนี้ว่า scale เป็นอย่างไร และ คีย์ คืออะไร
ดังนั้น การศึกษาเรื่อง โหมด และการใช้งาน ขอให้ลองไปอ่านทำความเข้าใจ concept ก่อนนะครับ
จะได้เรื่องนี้
- - -

คราวนี้ พอถามว่า ใช้นอกเหนือจากนี้ได้ไหม ก็คือ ได้ และเป็นปกติเลยด้วย
สิ่งที่สามารถใส่เพิ่มได้ ก็อาจจะเป็น สำเนียง ของหลายๆอย่าง ที่เีราเลือกมาใส่

เช่น:
blues .. อย่างเช่น เล่นด้วยการเอื้อนโน้ตแบบ C minor blues: C Eb F F# G Bb C
กรณีนี้ สามารถเล่นได้บนคอร์ดทั้ง 4 ตัวเลย
แต่อย่าเพิ่งไปจับผิดการกัดของโน้ต บางตัว ว่ามันกัด หรือไม่เข้า
ให้่ลองฟังรวมๆ มันจะเหมือน การพูดสำเนียงหนึ่ง อยู่ในถิ่น อีกภาคหนึ่ง
เอา blues มาเล่นบนเสียงแบบ major ก็อาจจะเปรียบได้กับ คนใต้ มาพูดที่ center point สยามสแควร์

หลายๆ จุดนั้น เราสามารถ หาโน้ตอื่น ที่อยู่ภายนอก C major scale มาใส่ได้
แต่ความรู้สึก และสีสัน ก็จะเปลี่ยนไป
มีแนวคิดง่ายๆว่า ถ้าใส่ออกไปทาง # อาจจะทำให้เกิดความรู้สึก โปร่ง ใส แยง ขึ้นมา
ถ้าใส่ไปทาง b ก็อาจจะทำให้เกิดความรู้สึก ครึ้มลง

เข่น ณ คอร์ด C นั่น เราเล่น C D E F# G A B C (ใช้ F# แทน F)
นี่จะทำให้ คอร์ดตรงนั้น โดนกลิ่นที่ สว่าง มากกว่า ทับลงไป

หรือทดลอง ที่ C เราเล่น C D E F G Ab B C ลงไป
ก็จะเห็นว่า เกิดความมืดมนดูแขกๆ
C Db E F G A B C ก็ออกแขกๆ ไปอีกแบบ

ที่ Am เราเล่น A B C D E F# G A ฟังดูใสขึ้น

Dm เราเล่น D E F G A Bb C D ฟังดูทึมขึ้น
D E F G# A B C D ฟังดูใส โดด ขึ้น

G เราเล่น G Ab Bb C D Eb F G ทับลงไป ก็ได้น้ำเสียง มืด ลึก..
- - -

อย่างที่ท่านเจ้าของกระทู้บอกเลยครับ
มันเป็นเรื่อง การเลือก scale ขึ้นมาเล่น ครอบลงไป หรือเปลี่ยนความรู้สึกของ scale ณ จุดๆนั้น ใหม่
การจะทำความรู้จัก scale เหล่านี้ สามารถหาหนังสืออ่านได้

แต่ไม่มีหนังสือใด จะอธิบายความจริงที่เราสัมผัสเองกับตัวได้
ดังนั้น ให้ลอง เล่น ลองจิ้ม ลองผสม ลองดู ให้เจอกับหลายๆแบบ นะครับ
โดยเฉพาะแบบที่เรา คิดไม่ถึง แต่คิดต่อจากของเก่าๆได้
- - -

ขอให้มีความสุขกับการทดลอง หา "กลิ่น" ที่จะฉีดลงไปเคลือบบนเพลงฮะ

[patchara;]

PostPosted: Sat 10 Sep 2005 01:12

Quote:kijjaz เขียนว่า:
ก็ขอเล่า สั้นๆ สำหรับคำถาม ด้วยนะครับ

โห เล่าสั้นๆ

ถ้าเพลงนี้อยู่ในคีย์ C ไม่ว่าเพลงจะเป็นคอร์ดอะไรก็โซโล่โน้ตในคีย์ C ได้ครับ ไม่แปร่งจนเกินไป ผมมักใช้คำว่า โซโล่แบบ "inside"
แต่ถ้าเพลงคีย์ C ดันโซโล่คีย์ F# ผมก็จะเรียกว่า "outside"
อันนี้เรียกกันเองครับ

[kijjaz;]

PostPosted: Sun 11 Sep 2005 11:33

-_-"
ก็คือ ถ้าเล่า ยาวๆ มันก็จะกลายเป็น พวกกระทู้ ที่พี่ๆ เขา link ไปเลยล่ะพี่ ฮ่าๆๆ
ที่สั้นๆ ก็คือ พยายามเลือกเนื้อหาที่ เข้ากับสิ่งที่เป็นจุดโฟกัสตอนนี้

อ้อ มีอีกแบบด้วย
การใช้พวก โน้ตจากเสกลอื่น
มันอาจจะมีกรณีที่ไม่ได้ใช้ตรงๆ
แต่ใช้เป็นตัวผ่าน
เช่น G --> A ก็เลยเล่น G -> G# -> A
ซึ่งรูปแบบนี้จะเห็นในโน้ตตัวอย่างของท่าน TheChat

แต่ลักษณะแบบนี้ ปกติผมไม่ค่อยเรียกว่า การใช้โน้ตจาก scale อื่น
เพราะว่าเสียงที่สำคัญ กลิ่นที่สำคัญ มันยังเป็น G, A ซึ่งอยู่ใน C major scale ง่ะ -_-"

[TheChat;]

PostPosted: Sun 11 Sep 2005 11:44

อืม ใช่ มันเป็นแค่ passing tone เฉยๆ นะก๊ะ

[Triple XXX;]

PostPosted: Sun 11 Sep 2005 12:05

Cromatic ก็ ใช้ได้นะครับ ที่ กัดมากก็เล่นได้ ใช้ เป็นตัวผ่านในจังหวะเบาๆ
ท้ายๆ ห้อง อย่าง 3-และ 4-และ คือไม่เน้นมันมากแค่ให้กลิ่นแปลกๆ ไปนิด
พอเป็นผงชูรส

[kijjaz;]

PostPosted: Mon 12 Sep 2005 05:27

อีกแนวทางหนึ่ง ที่จะเห็นกันในทาง jazz
ก็คือการเล่นด้วย tritone substitution
ซึ่งเป็นวิธีการที่ทำให้ได้เสียง ที่น่าสนใจ ออกมาจากการเล่น outside

หลายๆคนอาจจะเคยเห็น การใช้ tritone substitution กับคอร์ด dominant มาแล้ว
เช่น Dm7 --> G7 --> Cmaj7
แล้วเราแทน G7 ด้วย Db7 .. (G กับ Db เป็น ขั้นคู่ tritone กัน นั่นคือ 4# หรือ 5b กัน นั่นเอง
จึงใช้แทนกันเป็นซาวนด์แบบ jazz ได้)

แต่ก็สามารถนำมาใช้กับทั้ง scale ได้ด้วย
เล่น ทับ ลงไปได้เลย

เช่น C - Am - Dm - G - C ..

เราสามารถเล่นคีย์ที่เป็น tritone ของ C major ได้
ก็คือ ให้โซโล่ โดยการเล่นโน้ตในเสกล F# major ได้ทันที
เคล็ดลับคือ ให้ทำเป็นมั่นใจเข้าไว้ แล้ว ไม่แคร์
ถ้าตกใจ ฟังแล้วกัด จน ตกใจ จะทำให้ไลน์ที่เล่นมา ฟังดูอ่อนลงทันที
ต้องใจแข็ง เล่น แล้วจะฟังเป็น outside ที่กลมกลืน ครับ
แล้วก็ต้องขี้เล่นหน่อย ไม่ต้องเขิน

อีกแนวทางหนึ่ง ที่ใช้ได้ ก็คือ การไต่ เสกล ขึ้น หรือลง จากตัวที่เป็น scale major หลัก

เช่น คอร์ดข้างบน ปกติ เราสบายใจกับการโซโล่ C major scale
แต่ลองดู เลื่อนขึ้นไป.. 1 semitone!!
ก็คือ ใช้ Db major scale โซโล่เลย!

นั่นล่ะครับ อย่างนั้น
ต้อง มั่นใจ เข้าไว้

เราสามารถ ขึ้นลงๆ ได้อีก
แล้วกลับมาหาที่ C major scale เมื่อต้องการจะคลายลงมาให้รู้สึก ชิลล์

นั่นคือ เราสามารถเล่น C major scale --> Db major scale --> D major scale --> Eb major scale
หรือแม้ถึงกระทั่ง E ได้เลย
แล้วเลื่อน ขึ้น ลง
แล้วพอพอใจ หรือกำลังใกล้จะแตก
ก็กลับมาที่ C พอดี

วิธีการนี้ เล่นกับพวก เครื่องเป่า หรืิอ piano จะเสียเปรียบ guitar, bass หน่อย
เพราะของพวก guitar เขาแค่ขยับมือไปทางขวา ก็ได้แล้ว
แต่พวก เครื่้องเป่า, เปียโน มันต้องเปลี่ยนฟอร์มมือ
อาจจะยากหน่อยนะครับ

วิธีการนี้ จะอันตราย ถ้าเราเล่นกับสิ่งที่มัน ต้องมี melody อยู่แล้ว
เช่น เล่นขณะมีนักร้องกำลังร้องคุมๆอยู่
ถ้าเราจะทำแบบนี้ ในขณะที่มีอะไรคุม melody อยู่
ใช้ในช่วงที่ จังหวะ อ่อน
หรือช่วงวุ่นวาย ก็จะฟังโอเค
แต่ใช้ในช่วงที่ควรคุม ก็จะทำให้เกิดความโกลาหลได้

[Notebank;]

PostPosted: Tue 13 Sep 2005 21:06

อ่านไปอ่านมา เอ๊ะ นี่ยังไม่ได้ตอบคำถามเค้าเลยนี่หว่า
คำถามคือ วิธีการสร้างเมโลดี้ จากสเกล

พออ่านพวกข้างบน พร้อมทั้งกระทู้แนะนำทั้งหลายในห้องนี้ไปแล้ว ก็คิดว่าคงได้ไอเดียของการประยุกต์ใช้คอร์ดกับสเกลมากขึ้นแล้วนะครับ
ทีนี้พอเอามันมาเรียงต่อกัน แล้วจะสร้างเป็นเมโลดี้ยังไงล่ะ

ผมจะลองสรุปเป็นข้อๆดูอย่างนี้ละกันนะครับ

1. จำไว้เสมอว่า เมโลดี้ที่เขียนนั้นได้มาจากการใช้คอร์ดและสเกลที่สัมพันธ์กัน
2. ในเมโลดี้ (ไม่ว่าจะเป็นเมโลดี้ของอะไรก็ตาม) จะประกอบไปด้วยส่วนเล็กๆ ที่เรียกว่า motive
หากเราเอาโมทีฟมาเรียงต่อกัน ก็จะเกิดเป็น theme




............... อ่า ต้องไปทำงานแล้ว เดี๋ยวคืนนี้มาเขียนต่อนะคับ..........................