วันนี้ขอมาแบบสาระนิดหน่อย บทความวันนี้น่าจะเป็นประโยชน์กับน้องๆนักเรียน-นักศึกษาเป็นอย่างยิ่ง ท่านที่ผ่านมาอ่านเจอจึงควรที่จะนำลิงค์นี้ไปเผยแพร่ให้ทั่วๆเพื่อเป็นวิทยาทาน เป็นบุญเป็นกุศลสืบไป

ผมจำได้ว่าเมื่อซักประมาณเดือนที่แล้ว มีสมาชิกท่านหนึ่งมาโพสในเว็บบอร์ดเรื่องจะขอแรงให้บรรดา sound engineer ทั้งหลาย ช่วยตอบแบบสอบถามให้หน่อย โดยที่แกขออีเมล์ แล้วจะส่งแบบสอบถามนั้นให้ทางอีเมล์ ผมก็ได้แนะนำไปว่า ใช้ google docs ง่ายกว่าและได้ผลกว่าเยอะเลยนะ สมาชิกท่านนั้นบอกว่า "ทำไม่เป็นครับ" ตอนนั้นผมก็นึกยิ้มอยู่ในใจ "ฮ๊า..ตูมีหัวข้อจะเขียนอีกแล้ว"

แต่ก็ไม่ได้เขียนซะที จนวันนี้นึกขึ้นมาได้ งั้นก็เอาซะเลย...การตอบแบบสอบถามออนไลน์หรือแบบสำรวจโดยใช้บริการฟรีบน internet นั้น สะดวกมากครับ เพราะว่า เมื่อคุณออกแบบฟอร์มเสร็จก็สามารถเอาลิงค์ของแบบฟอร์มนั้นไปโพสบอกที่ไหนก็ได้ที่คนเยอะๆ จะเป็นเว็บบอร์ดต่างๆหรือจะเป็น social web ต่างๆ เช่น... ฮิฮ่า, เฟซบุ๊ค, มายสเปซ....เยอะแยะ

บริการฟรีที่ว่านี้ไม่รู้ว่ามีเจ้าอื่นรึเปล่า ผมเองก็รู้จักอยู่เจ้าเดียวคือ google docs งั้นก็จะสอนด้วย google docs นี่แหละ......ก่อนอื่นคุณต้องมีบัญชี gmail ซะก่อน ถ้ายังไม่มีก็ขอโลด ของ่ายๆแป๊บเดียวเสร็จ

ที่หน้าเช็คเมล์ของ gmail คลิคที่คำว่า documents ตามรูป

คลิคที่ create new เพื่อสร้างเอกสารใหม่ คุณจะเห็นกล่องเมนูให้เลือกว่าเราจะสร้างเอกสารอะไร ในกรณีนี้ผมจะสร้างแบบฟอร์มสอบถาม ผมก็เลือกคลิคเลือกที่ form

ก็จะมีแบบฟอร์มโล้นๆโผล่มา 1 อัน หน้าตาเป็นยังงี้ เดี๋ยวเราจะลุยกันตรงนี้แหละครับ

เอ้า ทีนี้เราจะใส่ชื่อของแบบฟอร์มและคำอธิบายสั้นๆกัน ดูในรูปเลยครับ

จากรูปข้างบนนั้นท่านจะเห็นว่าผมใส่คำอธิบายวัตถุประสงค์ของแบบสอบถามนี้ไว้อย่างละเอียด แล้วผมก็เริ่มข้อที่ 1. ด้วยคำถามมาตรฐานก่อนคือให้ใส่ชื่อของผู้ตอบ....ช่อง help text ผมไม่ได้ใส่อะไรเลย คือช่องนี้ไว้อธิบายคำถามครับเผื่อว่าผู้ตอบจะไม่เข้าใจคำถามของข้อนั้นๆ.........ช่อง question type ผมเลือก text เพราะว่าข้อนี้ให้ตอบด้วยวิธีเขียนตัวหนังสือ.....แล้วผมก็ติ๊กกำกับไว้ที่ make this a required question เพื่อระบุว่าข้อนี้ต้องตอบนะจ๊ะ ข้ามไม่ได้ คือถ้าเราไม่ติ๊กตรงนี้ ผู้ตอบจะตอบก็ได้ หรือไม่ตอบก็ได้ครับ เมื่อข้อ 1. เสร็จเรียบร้อยก็กดปุ่ม Done เพื่อไปตั้งคำถามข้อต่อไป

วิธีขึ้นคำถามใหม่ ก็ไปคลิคที่เมนู Add Item ตามที่ลูกศรชี้ในรูปข้างล่าง ข้อ 2 นี้ผมก็ยังเลือกวิธีตอบแบบ text เช่นเดิม เพราะผมจะถามเรื่องอายุครับ แล้วก็บังคับด้วยว่าข้อนี้ต้องตอบ ด้วยการติ๊กที่ make this a required question เช่นเดิม จากนั้นผมก็กด Done

Tips: ท่านจะไม่กด Done ในขณะที่ออกแบบคำถามก็ได้นะครับ ท่านสามารถตั้งคำถามข้อต่อๆได้เลย เพราะเค้าจะมี sample question ของข้อต่อไปขึ้นรอเอาไว้ให้อยู่แล้ว และในกรณีที่ท่านต้องการจะ edit แก้ไขใดๆหรือจะโยกย้ายสลับตำแหน่งคำถามยังไงก็สามารถทำได้ตามใจชอบด้วยการใช้ mouse ลากเอาคำถามข้อนั้นๆไปวางไว้ที่ตำแหน่งที่ต้องการ

ส่วนการ edit แก้ไข...ให้ท่านเลื่อน mouse ไปที่บริเวณขอบขวาของคำถามนั้น ท่านก็จะเห็นกล่องเครื่องมือปรากฏขึ้นมา อันแรกคือ edit...อันที่สองคือก๊อปปี้คำถามข้อนี้ไปขึ้นเป็นข้อใหม่...อันสุดท้ายคือ delete แปลว่าลบคำถามข้อนี้ทิ้ง ตามรูปครับ

อ้ะ...มาข้อ 3.ในตัวอย่างครับ ข้อ 3 นี้ผมจะให้ผู้ตอบกรอกเพศ ซึ่งก็มีอยู่แค่ 2 เพศเท่านั้นแหละ ดังนั้นผมจึงเลือกประเภทคำตอบเป็น choose from a list คือให้เลือกได้เพียง 1 อย่าง และ...เช่นเดิม ข้อนี้ผมก็บังคับว่าต้องตอบเช่นกัน หน้าตาของข้อ 3. หลังจากที่ทำเสร็จแล้วก็ตามรูปล่างครับ ตรงที่ลูกศรชี้นั่นก็คือให้ผู้ตอบเลือกเอาว่าตรูจะเป็นเพศอะไรดี

ต่อไปผมจะขึ้นข้อ 4. แต่ผมขี้เกียจไปคลิคที่ add item แล้วหล่ะ ผมไปคลิค edit เอาที่ sample question ดื้อๆเลย ซึ่งมันก็ทำได้เหมือนกัน ตามที่บอกไว้ใน Tips ข้างบน..... คลิคที่ปุ่ม edit ตามรูปครับ

ข้อ 4.นี้ผมจะถามผู้ตอบว่าอยู่จังหวัดอะไร ผมก็เลือกคำตอบแบบ text อีก และบังคับให้ตอบ..ห้ามข้าม แต่คราวนี้มีพิเศษนิดนึงคือผมจะใส่คำอธิบายคำถามเพิ่งลงในช่อง help text ด้วย ในกรณีที่ผู้ตอบอาจจะอยู่ต่างประเทศและเค้าไม่เรียกเป็นจังหวัดแบบเรา ตามรูปครับ ที่ลูกศรชี้นั่นคือ help text

ฮ่า... เสร็จไป 4 ข้อแล้ว คราวนี้ขึ้นข้อ 5. เอาอะไรดี ถามเรื่องสถานะปัจจุบันก็แล้วกันว่าเรียนหรือทำงาน แต่บางคนก็เรียนด้วยทำงานด้วย บางคนเรียนจบแต่ตกงาน...เอาไงดี...งั้นผมเลือกวิธีตอบแบบ choose from list อีกครั้งแต่คราวนี้มีให้เลือก 5 อย่างก็แล้วกัน ตามรูปครับ

ในข้อ 5 นี้เราอาจจะเลือกวิธีตอบอีกแบบก็ได้นะครับ คือ multiple choice คือให้เลือกได้ 1 อย่างจากหลายๆอย่างเหมือนกัน และไอ้ multiple choice นี่ยังมีลูกเล่นพิเศษอีก ถ้าผู้ตอบเลือกอันไหนที่มันต้องขยายความ เราสั่งได้เลยว่า หลังจากตอบข้อนี้แล้ว ถ้าติ๊กเลือกอันนั้นต้องไปตอบอันนี้ต่อ อะไรทำนองนี้ แต่ผมไม่คิดจะสอนลงไปในเบื้องลึกแบบนั้น อยากให้ท่านได้ไปค้นคว้ากันต่อเอาเองด้วย เพื่อฝึกปรือสมอง (จริงๆแล้วผมขี้เกียจ แฮ่)

ผมเล่นง่ายๆแบบนี้เลย จากข้อ 5.นั้น ผมจะขอให้ผู้ตอบมาขยายความต่อในข้อ 6. แต่ข้อนี้ไม่บังคับ จะกรอกก็ได้ ไม่กรอกก็ได้ ตามสะดวก รูปแบบการตอบก็เลือก text (อีกแล้ว) และเขียนคำอธิบายไว้เล็กน้อยใน help text.... ตามรูป

รวบรัดตัดความเลยดีกว่า ชักจะยาวเกิน.... ก็ทำไปยังงี้เรื่อยๆครับ ออกแบบคำถามให้ดี เลือกรูปแบบวิธีตอบที่เหมาะสม วิธีตอบแบบอื่นๆยังมีอีกหลายอย่าง แต่ที่ผมสอนมานี้เป็นเบสิคเบื้องต้นเท่านั้นเอง ส่วนท่านที่ต้องการแบบสอบถามที่พิศดารไปกว่านี้ google docs ก็สนองตอบได้สบายมาก ไปศึกษาต่อกันเองนะครับ

เมื่อคิดว่าแบบของเราเสร็จเรียบร้อยแล้วก็ save ครับ ปุ่ม save อยู่บนแถบเมนูอันขวาสุด แต่ปกติแล้วมันจะ save ให้เองอัตโนมัติเป็นระยะๆ

คราวนี้ก็เลือก theme สวยๆหรือที่ท่านคิดว่าสวยสำหรับแบบสอบถามของท่าน ที่แถบเมนูคลิคที่ themeครับ จะมี theme ต่างๆโผล่มาให้เลือก สามารถทดสอบดูได้ อันไหนไม่ชอบก็ cancel ไป ถ้าอันไหนถูกใจก็ apply อันนั้น

เมนูถัดไปคือ email this form เมื่อท่านทำเสร็จถ้าต้องการจะส่งแบบฟอร์มนี้ไปทางอีเมล์ก็คลิคตรงนี้เลย เลือกได้ด้วยว่าจะให้ตอบแบบฟอร์มกันในอีเมล์เลยก็ยังได้ ในกรณีตัวอย่างของผม ผมไม่ต้องการส่งทางเมล์ครับ ผมข้ามอันนี้ไป ไม่สน

ต่อไปคือ see response อันนี้ไว้เวลาเราจะเช็คผลการตอบแบบสอบถามครับ ว่าเราจะดูแบบภาพรวมเป็นกราฟหรือจะดูเป็น spreadsheet แต่ตอนนี้ยังไม่มีใครตอบซักคน งั้นข้ามไป เอาไว้ให้คนมาตอบเยอะๆซะก่อนแล้วค่อยคลิคดู

เมนูต่อไปคือ more action.......มี 2 อันคือ embeded อันนี้เป็นการ copy เอา code ไปแปะตามบล๊อกของเราหรือของใครที่เค้าให้แปะ code นี้จะแสดงแบบฟอร์มของเราครับ ข้ามไปเหอะ.... ส่วนอีกอันนึง อันนี้ค่อยน่าเล่นหน่อย edit confirmation....มันคือหน้าขอบคุณ เมื่อใดที่เหยื่อของเราหลงมาตอบแบบสอบถามเสร็จแล้ว ทันทีที่เขาหรือเธอกด submit มันจะกระเด้งมาที่คำขอบคุณนี้

เมนูถัดไปคือปุ่ม save ที่บอกไปแล้ว

ดูในรูปนะครับ ที่ลูกศรชี้คือลิงค์ของแบบสอบถามอันนี้ ส่วนลิงค์ของหน้า edit นี้ก็ควรจะ bookmark เอาไว้เช่นกัน

จบแล้วครับ ไม่น่าเชื่อว่าบทความนี้ทำเอาผมนั่งแหมะอยู่หน้าจอ 4 ชั่วโมงเต็ม ถ้ามีอะไรหายหกตกหล่น ก็สอบถามกันได้ใน comment นะครับ

ไหนๆก็สอนกันมาตั้งยาวขนาดนี้ ขอคิดค่าสอนหน่อยเถอะ ไปตอบแบบสอบถามในตัวอย่างอันนี้ซะดีๆ

คลิคที่นี่เลยครับ > แบบสำรวจของ patid.com ครั้งที่ 1